پیامدهای استفاده از فیلتر هوای کثیف

توربوشارژر با افزایش میزان هوای ورودیِ تمیز، عملکرد موتور را تقویت کرده و موجب افزایش توان خروجی می‌شود. اما، کثیفی فیلتر هوای توربو می‌تواند جریان هوا را بسیار محدود و احتمالاً منجر به خرابی توربوشارژر شود.

فیلتر هوا به گونه‌ای طراحی شده که گرد و غبار، آلودگی‌ها و سایر ناخالصی‌ها را جذب کند تا هوای تمیزتر به موتور ‌وارد شود. در صورت فیلتراسیون نامناسب، به‌ویژه در موتورهای مجهز به توربوشارژر، آلاینده‌ها در موتور انباشته شده و آسیب‌های جدی به آن وارد می‌کنند. فیلتر هوای تمیز از قطعات موتور محافظت کرده، طول عمر آن‌ها را افزایش می‌دهد و عملکرد کلی موتور را حفظ می‌کند.

هنگام مسدود شدن فیلتر هوا با ذرات خاک، دوده و گرد و غبار، جریان هوای ورودی موتور محدود شده و کاهش می‌یابد. این محدودیت سبب فشار بیشتر بر موتور و در نتیجه کاهش بازدهی و احتمالاً بروز آسیب است. با گذشت زمان، انباشت آلودگی‌ منجر به افت توان موتور می‌شود و در صورت بی‌توجهی آسیب‌های جدی برای موتور در پی خواهد داشت.

فیلتر هوای کثیف راه جریان هوای مورد نیاز موتور را مسدود و توربوشارژر را مجبور می‌کند برای حفظ کارایی خود سخت‌تر کار کند. با مسدود شدن فیلتر، ذرات و آلودگی‌ها از آن عبور کرده و روی پروانه کمپرسور و پره‌های توربوشارژر انباشته می‌شوند. تجمع آلودگی و ذرات  به‌مرور زمان به توربوشارژر آسیب می‌رساند و تعمیر و اصلاح آن هزینه‌‌های سنگینی به بار می‌آورد. از این رو، تمیز نگاه داشتن فیلتر هوا برای پیشگیری از این مشکلات ضروری است.

نشانه‌ها و علائم خرابی توربوشارژر

• صدای سوت یا سروصدای غیرعادی: شنیدن صداهای عجیب و غریب از توربو می‌تواند نشانه مسدود شدن راه جریان هوا باشد.
• دود بیش از حد: گرفتگی فیلتر هوا سبب سوزاندن سوخت بیشتر توسط موتور و در نتیجه تولید دود بیشتر می‌شود.
• کاهش قدرت یا توان: افت توان موتور یکی از علائم رایج خرابی توربو به دلیل ورود هوای ناکافی است.
• روشن شدن چراغ‌های چک خودرو: روشن شدن چراغ چک موتور می‌تواند نشانه وجود اشکالی در توربو باشد.

این علائم نباید نادیده گرفته شود، زیرا حاکی از تحت فشار بودن فیلتر هواست.

توصیه‌ها

سرویس مرتب و تمیز کردن منظم فیلتر هوا برای حفظ جریان هوای مناسب و محافظت از توربوشارژر حیاتی است. با توجه و رسیدگی زودهنگام به علائم و نشانه‌ها و انجام سرویس‌های دوره‌ای، فشار وارده بر توربوشارژر کاهش می‌یابد، عملکرد موتور را بهبود می‌بخشد. با اطمینان از عملکرد بهینه موتور از تعمیرات پرهزینه پیشگیری و در هزینه‌ها صرفه‌جویی کنید. همواره نسبت به نشانه‌های کثیفی فیلتر هوا هوشیار و برای حفظ کارایی موتور آماده باشید.

بوست[1] یا فشار تقویتی توربوشارژر

در توربوشارژر هوا با فشار به درون سیلندرهای موتور رانده می‌شود. گفتیم که؛ توربوشارژر دارای دو پروانه است که به دو سرِ یک محور مشترک متصل‌‌اند. نخستین بخشی که به کار می‌افتد، پروانه بخش توربو (موسوم به بخش «داغ») است که تحت تأثیر انرژی گازهای خروجیِ اگزوز (ورودی آن) شروع به چرخش می‌کند. با چرخش این پروانه، محور مشترک نیز به گردش درآمده و این حرکت به پروانه بخش کمپرسور(موسوم به بخش «سرد») در بخش دیگرِ محور منتقل می‌شود. چرخش سریع پروانه کمپرسور سبب مکش شدید هوای اطراف به درون شده که آن را با فشار از راه مجراهای هوا به سیلندرهای موتور می‌رساند. بدین ترتیب، در مقایسه با حالت مکشِ معمولی ناشی از حرکت پیستون، حجم بیشتری از مخلوط سوخت و هوا وارد سیلندرها می‌شود. این فشار اضافی وارده به سیلندرهای موتور را بوست یا تقویت توربو می‌نامند.

مزایای بوست توربو

• افزایش قدرت یا توان
• بهینه‌سازی مصرف سوخت (مصرف کمتر سوخت)
• رانندگی در شرایط سازگار با محیط زیست

فشار تقویتی یا بوست توربو، قدرت موتور را بدون نیاز به حجم زیاد و دور موتور (RPM) بالا افزایش می‌دهد. بنابراین برای دستیابی به قدرت بیشتر، نیازی به خودروی با موتور بزرگ‌تر نیست. از طرف دیگر، موتورهای کم‌حجم‌تر مصرف سوخت کمتر و در نتیجه، سازگاری بیشتر با محیط زیست دارند.

منشا قدرت بوست

وست‌گیت[2]

رگلاتورهای فشار دربرگیرنده سیستم‌های بای‌پس و وست‌گیت، نقش مهمی در کنترل میزان بوست یا فشار توربو ایفا می‌کنند. وظیفه آن‌ها تضمین فشار هوای بهینه و کنترل آن است. برای نچرخیدن زیاده از حد پروانه توربو بر اثر گازهای خروجی و ایجاد فشار زیاد، وست‌گیت بخش داغ توربو، گازهای اضافی را به بیرون هدایت می‌کند.

دریچه یا سوپاپ تخلیه هوا[3]

با رهاشدن پدال گاز، پروانه کمپرسور بلافاصله متوقف نمی‌شود و برای مدتی با اینرسی به پمپاژ هوا ادامه می‌دهد. دریچه گاز اما آن را مسدود می‌کند و اجازه ورودش را به موتور نمی‌دهد. در نتیجه، فشار اضافی زیادی بین منیفولد ورودی و پروانه سرد کمپرسور برجا می‌ماند. برای جلوگیری از ورود آن به پروانه کمپرسور (و تهدید به شکستن آن)، دریچه تخلیه هوا، هوای اضافی را به بیرون می‌فرستد. دریچه دیگری، بای‌پس، مستقیماً هوای اضافی بلااستفاده را به ورودی توربو هدایت می‌کند.

ECU

بیشتر خودروهای توربوشارژر امروزی مجهز به واحد کنترل الکترونیکی هستند که پارامترهای بوست بهینه را تعیین و حفظ می‌کنند.

[1] boost

[2]Wastegate: دریچه‌ای در توربوشارژ خودرو برای هدایت هوای اضافی به اگزوز.

[3] blow-off valve