فیلتر باتری خودور های هیبریدی – قسمت دوم

تعمیر و تعویض باتری‌های هیبریدی  و ارتباطآن با فیلتر کابین

سرویس و نگهداری خودروهای هیبریدی هم مشابه خودروهای بنزینی معمولی است، با این تفاوت که مواردی چون فن سیستم هیبرید، فیلتر فن و خنک‌کننده، در صورت مجهز بودن به سیستم خنک‌کننده مایع، نیز به فهرست خدمات و سرویس‌ها افزوده می‌شود.

شرکت‌های سازنده اغلب بازه زمانی مشخصی برای تعویض فیلترهای هیبریدی تعیین نمی‌کنند، اما باید مرتب علائم گرفتگی یا تجمع بیش‌ازحد آلودگی در آن‌ها بررسی شود.

اهمیت فیلتر هوای باتری خودروی هیبریدی

گفتیم که باتری‌های هیبریدی همواره حین کار گرما تولید می‌کنند به همین دلیل در بیشتر خودروهای هیبریدی، یک فن خنک‌کننده کوچک جریان و دمای هوای مطلوب را در محدوده باتری حفظ می‌کند. فن هوای داخل کابین را می‌کشد و فیلتر هوای باتری (هیبریدی) که در حد فاصل کابین و فن قرار دارد، گرد و غبار، پرزها، موی حیوانات خانگی و ذرات معلق را پیش از رسیدن به سیستم خنک‌کننده جذب می‌کند.

با گرفتگی فیلتر

• جریان هوای ورودی باتری کاهش می‌یابد.
• فن خنک‌کننده فشار بیشتری متحمل می‌شود و مدت زمان بیشتری باید کار کند.
• دمای باتری از حد استاندارد بالاتر می‌رود و به ‌مرور زمان سبب تسریع فرسودگی و تخلیه شارژ باتری می‌شود.

تشخیص به‌موقع گرفتگی فیلتر، بخشی از اقدامات ساده و ضروری نگهداری از خودرو به حساب می‌‍آید. پشت گوش انداختن و نادیده گرفتن این مسئله منجر به خرابی و افت کیفیت مجموعه باتری و بسیار پرهزینه است.

نقش فیلتر هوای کابین در خنک‌سازی باتری خودروهای هیبریدی: چرا کیفیت فیلتر مهم است؟

اگر شما مالک خودروی هیبریدی هستید حتما به مواردی چون مصرف بهینه سوخت، بازیابی انرژی ترمز[1] و رانندگی در خیابان بدون ایجاد آلودگی صوتی اهمیت می‌دهید، نباید از توجه به یک قطعه‌ کوچک و نسبتاً ارزان‌قیمت که تأثیر بسیار زیادی هم بر سلامت خودرو دارد غافل شوید؛ یعنی فیلتر هوای کابین.

در خودروهای معمولی، وظیفه فیلتر کابین تنها جلوگیری از ورود گرد و غبار، ذرات معلق و آلودگی به فضای داخل کابین است. اما در خودروهای هیبریدی مدرن، این فیلتر نقشی حیاتی در طول عمر خودرو ایفا می‌کند. در حقیقت انتخاب فیلتر تنها به آسایش و راحتی سرنشینان محدود نمی‌شود، بلکه به محافظت از یکی از گران‌قیمت‌ترین اجزای خودرو نیز برمی‌گردد.

رابطه پنهانی هوای کابین با طول عمر باتری

در خودروهای هیبریدی مجموعه باتری ولتاژ بالا، یک قطعه‌ای است که در واقع نفس می‌کشد. بسیاری از خودروهای هیبریدی (مانند تویوتا پریوس یا آکوا)، برای جلوگیری از داغ شدن بیش از حد و خنک کردن سلول‌های باتری مستقیما از هوای داخل کابین استفاده می‌کنند.

اینجاست که اهمیت نقش فیلتر هوای کابین در حفظ سلامتی باتری خودروهای هیبریدی آشکار می‌شود. اگر فیلتر کابین با گرد و غبار، موی حیوانات خانگی یا ذرات ریز دوده مسدود شود، هوایی که مجرای ورودی سیستم خنک‌کننده باتری می‌مکد محدود و آلوده خواهد بود. وقتی  به باتری هوای خنک کافی نرسد ، دمای آن بالا می‌رود. گرمای بیش از حد عامل اصلی خرابی باتری‌های هیبریدی است که منجر به افت کیفیت آن و تحمیل هزینه‌های سنگین تعمیر در آینده می‌شود. تمیز نگاه داشتن کابین خودروی هیبریدی مستقیماً به سلامت باتری کمک کرده و عمر مفید خودرو را افزایش می‌دهد.

نقش مهم کیفیت در بازار

در آینده شاهد تغییر عظیمی در طراحی سیستم‌های خنک‌کننده خواهیم بود. خودروهای مدرن یکپارچه می‌شوند؛ یعنی تقسیم بار کاری میان سیستم تهویه مطبوع و چرخه باتری خنک‌کننده. این امر سبب می‌شود اولویت افرادی که نمی‌خواهند چراغ‌ چک “کاهش توان” خودروی هیبریدی یا الکتریکی (برقی) آن‌ها روشن شود، کیفیت فیلتر هوای کابین باشد.

گرچه فیلترهای ارزان‌قیمت گاهی مشابه فیلترهای با کیفیت بالا به‌نظر می‌رسند اما  درجه ‌بندی میکرونی آن‌ها بسیار متفاوت است. فیلترهای ارزان‌تر اغلب “مقاومت در برابر جریان هوای” بالایی دارند، یعنی موتور دمنده برای عبور جریان هوا باید دو برابر کار کند. در خودروهای هیبریدی، این فشار مضاعف بر سیستم الکتریکی در واقع کمی راندمان سوخت را کاهش می‌دهد. سرمایه‌گذاری بر فیلتر هوای کابین باکیفیت‌تر در خودروهای هیبریدی و برقی یعنی دست‌یابی به بیشینه جریان هوا و بیشینه فیلتراسیون که نتیجه آن تنفس راحت‌تر سرنشینان و در عین حال باتری است!

محافظت

خودروهای هیبریدی امروزی اغلب مجهز به فیلترهای هپا یا کربن فعال هستند. این خودروها که زمان زیادی را در ترافیک می‌مانند، در مقابل آلاینده‌های خارجی، مانند یک آهنربای جاذب ذرات معلق عمل می‌کنند. فیلترهای با کیفیت فقط گرد و غبار را جذب نمی‌کنند، بلکه اکسیدهای نیتروژن و دی اکسید گوگرد صادره از اگزوز کامیون جلویی را هم نیز جذب می کنند. بوی نا یا بخار بیش از حد شیشه‌های خودرو، نشانه اشباع شدن فیلتر است که علامت می‌دهد سیستم حرارتی خودرو در چالش است برای تنظیم حرارت.

تعمیر و نگهداری نامحسوس

مشکلِ سیستم خنک‌کننده و فیلتر هوای باتری خودروهای هیبریدی این است که عملکرد آن دیده نمی‌شود. وقتی فیلتر کثیف ‌شود، صدای تق‌تق یا چیزی نمی‌دهد که متوجه کثیفی آن شوید. اما احتمالا  موتور برقی ار کار افتاده و موتور بنزینی وارد مدار می شود  چون باتری بیش از حد داغ شده و تحمل بار را ندارد، یا فن خنک‌کننده قسمت عقب خودرو صدایی شبیه صدای موتور جت می‌‌دهد.

نادیده گرفتن سیستم خنک‌کننده و فیلتر هوای باتری خودروهای هیبریدی، قماری  با نتیجه باخت است. اغلب خودروسازها خود توصیه می‌کنند فیلتر هوای کابین  هر ۱۵ تا ۲۰ هزار کیلومتر بررسی شود، اما اگر در محیط‌های پرگردوغبار یا پرترافیک رانندگی می‌کنید، بهتر است هر ۱۰ هزار کیلومتر نگاهی به آن بیندازید.

 [1]Regenerative braking: ترمز احیا کننده