ناخالصی‌های سوخت گازوییل

نشانه‌های بحرانی که باید به آن‌ها توجه کرد

موتورهای گازوییلی (دیزلی) نیروی محرکه بسیاری از صنایع‌ و به دلیل توان و کارایی‌ آن‌ها بسیار موردتوجه‌اند. البته سیستم‌های سوخت‌رسانی پیچیده آن‌ها به ویژه در برابر ناخالصی بسیار حساس است و حتی مقادیر کم ناخالصی می‌تواند منجر به مشکلات عملکردی بزرگ و تعمیرات پرهزینه شود. تشخیص علائم هشداردهنده اولیه آلودگی سوخت گازوییل برای جلوگیری از مشکلات عمده آتی بسیار مهم است.

۱. انسداد (مسدود شدن) فیلترهای سوخت

فیلتر سوخت نقش حیاتی در به دام انداختن آلاینده‌ها پیش از رسیدن به اجزای حساس سیستم سوخت‌رسانی دارد. تعویض منظم فیلتر بخشی از تعمیر و نگهداری دوره‌ای است و افزایش ناگهانی و بدون دلیل گرفتگی فیلترها علامتی هشداردهنده است.

آلاینده‌هایی چون خاک، زنگ‌زدگی، میکروب‌ها یا حتی آب می‌تواند به سرعت جذب فیلتر شده و جریان سوخت را محدود و خود منجر به:

• کاهش توان خودرو
• اشکال در روشن شدن موتور
• خاموش شدن موتور
• لرزش، تکان‌های ناگهانی یا تق‌تق در دورهای بالا
• افزایش ناگهانی دور موتور در حالت درجا

می‌شود. اگر بسیار بیشتر از فواصل سرویس معین مجبور به تعویض فیلترهای سوخت هستید، به احتمال زیاد منبع سوخت شما آلوده شده و نیاز به بررسی دارد.

۲. خرابی پمپ سوخت

پمپ سوخت، مرکز سیستم سوخت گازوییلی شماست که وظیفه رساندن سوخت از باک به موتور با فشار درست را برعهده دارد. سوخت آلوده می‌تواند فشار بیش از حد به این قطعه حیاتی وارد کند.

ذرات ساینده، سبب سایش اجزای داخلی پمپ و آب و آلودگی‌ها سبب خوردگی و انسداد می‌شوند. نشانگان خرابی پمپ سوخت بسیار مشابه انسداد فیلتر و منجر به:

• کاهش توان موتور
• اشکال در روشن شدن موتور
• لرزش، تکان‌های ناگهانی یا تق‌تق در دورهای بالا
• افزایش ناگهانی دور موتور در حالت درجا

می‌شود. تعویض پمپ سوخت بسیار پرهزینه است نه فقط به‌دلیل هزینه خود قطعه بلکه هزینه فرصت از دست رفته ناشی از خرابی دستگاه که این امر تشخیص زودهنگام آلودگی را حتی مهم‌تر می‌کند.

۳. کاهش کارایی و عملکرد موتور

اغلب به نقص‌های جزئی (فنی) موتور تا زمان بروز مشکلات مهم توجه نمی‌شود. افراد به ندرت متوجه ناکارآمدی تدریجی موتور می‌شوند در حالی که این موارد بسیار بر اثربخشی عملیاتی و سودمندی موتور مؤثرند. یکی از عوامل کلیدی چنین ناکارآمدی، خرابی جزئی سیستم تزریق سوخت است که اغلب نادیده گرفته می‌شود.

خرابی جزئی انژکتور سوخت معمولاً کارایی و عملکرد موتور را کاهش و منجر به:

• کاهش توان موتور
• افزایش مصرف سوخت
• افزایش زمان چرخه یا کاهش سرعت
• دود
• استفاده مکرر از دنده‌های پایین‌تر
• صدای غیرعادی موتور
• وجود مشکل هنگام روشن شدن موتور
• کار کردن درجا (دور پایین) یا ریپ زدن

می‌شود. تشخیص دلایل اصلی این علائم جزئی (نامحسوس) اغلب به ابزار و تجهیزات تخصصی نیاز دارد و تعمیرات لازم را به تأخیر می‌اندازد. در نتیجه، ادامه کار با یک سیستم تزریق اندکی معیوب، خطر خرابی فاجعه‌بار موتور یا قطعات را افزایش می‌دهد.

درک نقش سیستم تزریق سوخت مستلزم آگاهی از چرخه حرکت موتور است:

حین احتراق و با اشتعال سوخت درون سیلندر انرژی محرک ماشین‌ها تولید می‌‌شود. انژکتورهای سوخت گازوییل تلورانس‌های دقیقی دارند. با خراب ‌شدن انژکتورها یا انحراف عملکردی، الگوی پاشش سوخت در محفظه احتراق تقریباً مختل می‌شود.

یکی از دلایل اصلی انحراف انژکتور، سوخت آلوده است. قرارگیری طولانی مدت در معرض ناخالصی‌  سطوح فلزی داخلی انژکتور را می‌خورد و تخریب می‌کند.

هر یک از این عوامل می‌تواند عملکرد مهندسی‌شده انژکتور سوخت را به خطر بیندازد و سبب جریانی از آسیب‌های داخلی شود که در نهایت به خرابی کامل موتور می‌انجامد.

۴.خرابی فاجعه‌بار انژکتور

خرابی‌های ناگهانی و فاجعه‌بار، عملکرد موتور را فوراً متوقف می‌کنند. این اتفاقات همواره مستلزم تعمیرات پرهزینه و منجر به خرابی طولانی‌مدت تجهیزات می‌شود. با توجه به اهمیت تداوم عملیاتی برای حفظ عملکرد و منافع، مدیریت پیشگیرانه، پیش‌بینی و پیشگیری از این خرابی‌ها با نگهداری و بهره‌برداری دقیق از تجهیزات بسیار مهم است.

تولیدکنندگان اصلی قطعات (OEM) و متخصصان تجهیزات معمولاً برای حداقل خرابی قطعات و افزایش طول عمر تجهیزات به برنامه‌های تعمیر و نگهداری توصیه‌شده‌ای پایبندند. همچنین اغلب این رویه‌ها را در گارانتی تصریح و تعویض انژکتور سوخت اغلب حدود نیمه عمر موتور توصیه می‌شود.  تامین  موتورها با سوخت آلوده، به تدریج به انژکتورها آسیب می‌رساند و مخاطره ایجاد می‌کند.

اگرچه متخصصان تعمیر و نگهداری، موتور را مدیریت و به مشکلات احتمالی رسیدگی می‌کنند اما همه مشکلات به ویژه مسائل ناشی از سوخت آلوده، کاملاً پیش‌بینی‌پذیر نیست. مدیران عملیات اغلب کنترل محدودی بر تهیه سوخت دارند.

واکنش‌ها به استفاده از سوخت آلوده:

• سوخت آلوده از راه انژکتورهای سوخت جریان می‌یابد.
• سوپاپ انژکتور سوخت کم‌کم از کار می‌افتد.
• فشار و حجم سوخت در سیستم تزریق کاهش می‌یابد.
• واحد کنترل موتور (ECU) برای جبران، بار سوخت را متعادل می‌کند.
• سوخت اتمیزه می‌شود.
• دوده درون سیلندر انباشته می‌شود.
• انتشار گازهای خروجی (از اگزوز) افزایش می‌یابد.
• افت توان رخ می‌دهد.
• ساییدگی انژکتور ادامه می‌یابد.
• مصرف سوخت افزایش می‌یابد.
• علائم خرابی موتور ظاهر می‌شود.
• انژکتور کاملاً خراب می‌شود.

در انژکتور سوخت ریلی مشترک فشار قوی (HPCR)، سه جزء اصلی بیشتر در معرض آلودگی سوخت گازوییل قرار می‌گیرند:

• سوراخ‌های نازل انژکتور سوخت
• سوپاپ و نشیمنگاه سوزن
• سوپاپ الکترونیکی کنترل شده با پیزو یا سلونوئید