گازوییل (Diesel)

گازوئیل سوختی مایع و سنگین‌تر از بنزین است که از تقطیر نفت خام به‌دست می‌آید و اغلب برای سوخت‌رسانی به موتورهای دیزلی (در کامیون‌ها، اتوبوس‌ها، تجهیزات سنگین، کشتی‌ها و غیره) و نیروگاه‌ها به‌کار می‌رود. این سوخت به دلیل تراکم بالاتر انرژی بیشتری نسبت به بنزین آزاد و سبب می‌شود موتورهای گازوییلی (دیزلی) کارایی بالاتری داشته باشند. سوخت گازوییل آلاینده‌های بیشتری تولید می‌کند که با توسعه سوخت‌های با گوگرد کمتر و سوخت‌های زیستی (سبز) میزان آلاینده‌ها در حال کاهش است.

ویژگی‌ها

• از تقطیر جز به جز نفت خام به دست می‌آید.
• نقطه اشتعال آن بالاتر از بنزین است و ایمنی بیشتری در برابر آتش‌سوزی دارد.
• چگالی آن بیشتر از بنزین است.
• کیفیت احتراق آن (برخلاف عدد اکتان بنزین) با عدد ستان سنجیده می‌شود.

کاربردها

• در بخش حمل و نقل در کامیون‌ها، اتوبوس‌ها، قطارها، کشتی‌ها و برخی خودروهای سواری.
• در بخش تجهیزات در ماشین‌‌آلات ساختمانی، کشاورزی و غیره.
• در نیروگاه‌های تولید برق و غیره.

تفاوت با بنزین

• موتورهای گازوییلی (دیزلی) با فشار هوا و تراکم بالا مشتعل می‌شوند نه با جرقه مانند موتورهای بنزینی.
• در حجم برابر نسبت به بنزین انرژی بیشتری تولید می‌کند.
• گازوییل با تولید ذرات معلق آلایندگی بیشتری نسبت به بنزین دارد. گرچه در نسل‌های جدیدتر با کاهش گوگرد و افزودنی‌های زیستی (بیودیزل) اثرات مخرب زیست‌محیطی آن کاهش یافته است.

عملکرد

اصل اساسی در عملکرد موتورها کارایی و طول عمر است. سوخت بی‌کیفیت منجر به گرفتگی فیلترها، آسیب به پمپ‌ها/سوزن‌های تزریق، کاهش توان، انتشار گازهای گلخانه‌ای و هزینه بالای تعمیرات و نگهداری می‌شود. در حالی که سوخت باکیفیت عملیات را بدون اشکال پیش می‌برد و مصرف سوخت را بهینه (با افزایش ستان)، طول عمر تجهیزات را افزایش و آلاینده‌هایی چون آب، آلودگی‌ها و میکروب‌هایی که سبب فرسودگی سیستم‌های امروزی و حساس می‌شوند را به حداقل می‌رساند.

اهمیت کیفیت گازوییل

کیفیت سوخت نقش حیاتی در عملکرد کلی، راندمان و طول عمر وسایل نقلیه و تجهیزات دارد. انتخاب سوخت باکیفیت بالا به جای جایگزین‌های بی‌کیفیت تفاوت زیادی در عملکرد موتور ایجاد می‌کند، سایش و آسیب قطعات را کاهش می‌دهد و در عین حال توان خروجی را بهینه می‌کند.

موثر در عملکرد موتور؛ زیرا سوخت تمیز و باکیفیت بالا کارآمدتر می‌سوزد و منجر به پاسخگویی بهتر می‌شود اما آلودگی‌ها سبب لرزش موتور (درجا یا ریپ زدن)، افت توان و پراکندگی نامناسب سوخت می‌شوند.

موثر در محافظت از قطعات؛ زیرا آلاینده‌ها (آب، رسوب) سبب خوردگی و فرسودگی قطعات حیاتی مانند فیلترهای سوخت، انژکتورها و پمپ‌ها و منجر به نقص عملکرد و خرابی زودهنگام قطعات می‌شوند.

افزایش کارایی یا راندمان سوخت؛ زیرا احتراق بهتر و سوخت باکیفیت بالاتر (با ستان بالاتر) سبب کاهش مصرف سوخت و صرفه‌جویی در هزینه می‌شود.

موثر در تعمیرات و نگهداری کمتر؛ استفاده از سوخت تمیز، تعداد سرویس‌ها را کاهش می‌دهد و با جلوگیری از آسیب‌ها و خرابی احتمالی هزینه‌های کلی تعمیر و نگهداری را کاهش می‌دهد.

دارای تأثیر زیست‌محیطی است؛ احتراق کارآمد سوخت باکیفیت، انتشار گازهای مضر را کاهش می‌دهد و از اهداف توسعه پایدار[1] حمایت می‌کند.

[1] sustainability goals؛ شاخص‌های هفده‌گانه جهانی که سازمان ملل در سال ۲۰۱۵ برای مبارزه با فقر، حفاظت از زمین، و تضمین صلح و شکوفایی تا سال ۲۰۳۰ تعریف کرد (مانند پایان دادن به فقر و گرسنگی، دسترسی به انرژی پاک، و اقدام اقلیمی).